Raadsleden gaven voorafgaand aan het onderzoek aan dat ze niet altijd voldoende grip hebben op grote projecten: projecten blijken in de praktijk vaak duurder en duren langer dan vooraf gepland. Ook gaven raadsleden aan dat het soms lastig is om op het juiste moment kaders te stellen of bij te sturen. Daarnaast hebben zij niet altijd voldoende inzicht in de voortgang van grote projecten, zowel per project als overkoepelend. De rekenkamer heeft onderzocht hoe de gemeente Hilversum grote projecten organiseert en uitvoert, zodat de gemeenteraad, het college en de ambtelijke organisatie hier lessen uit kunnen trekken.
Methode van het onderzoek
In het onderzoek is door middel van documentanalyse en interviews gekeken naar algemene beleidskaders en werkwijzen rond grote projecten. Daarnaast zijn drie grote projecten uitgebreider onderzocht: het Stationsgebied, Anna’s Hoeve en het Circusterrein.
Resultaten van het onderzoek
Uit het onderzoek blijkt dat de werkwijze rond grote projecten in de gemeente Hilversum de afgelopen jaren sterk is geprofessionaliseerd. De samenwerking tussen de gemeenteraad, het college en de organisatie is verder ontwikkeld. Ook zijn er afspraken gemaakt over de financiële strategie bij en de verantwoording over grote projecten.
Een belangrijk aandachtspunt is de verhouding tussen wat de gemeente wil bereiken (ambities) en wat er uiteindelijk wordt gerealiseerd. Er worden doorgaans meer investeringen gepland dan er daadwerkelijk worden uitgevoerd. Daardoor is het niet altijd duidelijk hoe de gemeentelijke financiën ervoor staan. Ook worden verwachtingen gewekt over de afronding van projecten die niet altijd kunnen worden waargemaakt. Daarnaast veranderen projecten soms tijdens de uitvoering, waardoor de gemeenteraad niet altijd goed kan zien hoe de oorspronkelijke ambities zich verhouden tot het geld dat inmiddels is uitgegeven en het uiteindelijke resultaat.
Aandachts- en verbeterpunten
De rekenkamer beveelt onder andere aan om de maatschappelijke doelstellingen, die bijvoorbeeld genoemd staan in de Omgevingsvisie, nadrukkelijker te koppelen aan projecten, zodat deze doelstellingen goed in het vizier blijven. Dit kan bijvoorbeeld door gebruik te maken van gebiedsagenda’s en omgevingsprogramma’s. Ook wordt aanbevolen om in tussentijdse besluitvorming en voortgangsrapportages steeds de oorspronkelijke ambities van een project mee te nemen en om de informatievoorziening aan de gemeenteraad te versterken. Op deze manier wordt duidelijk waarom een project bijvoorbeeld langer duurt of duurder wordt dan was gepland en kan de raad op de juiste momenten kaders stellen of bijsturen. De rekenkamer doet een aantal suggesties om de informatievoorziening aan de gemeenteraad te versterken.
Aandacht voor de boeggolf
Tot slot wijst de rekenkamer op de risico’s van de ‘boeggolf’ die de gemeente Hilversum hanteert. Projecten lopen regelmatig vertraging op. Daarom worden in Hilversum veel investeringen tegelijk gepland. Deze boeggolf zorgt ervoor dat medewerkers, als een project vertraging oploopt, aan andere projecten kunnen werken. Dat is praktisch, maar maakt de begroting minder betrouwbaar. Hierdoor kan de gemeenteraad minder goed beoordelen hoeveel geld daadwerkelijk nodig is. De rekenkamer adviseert om de werkwijze rond de boeggolf aan te passen en de boeggolf te verminderen. Door investeringen meer te bundelen, kan beter worden ingeschat hoeveel geld jaarlijks echt wordt uitgegeven. Zo ontstaat meer duidelijkheid en blijft er minder begroot geld ongebruikt. De rekenkamer geeft raad en college mee hierover goed het gesprek te voeren, zodat gezamenlijk bepaald wordt in hoeverre een boeggolf in de toekomst acceptabel is.
De rekenkamer heeft dit onderzoek op 23 september 2026 aan de Commissie Ruimtelijke Ordening en Projecten gepresenteerd en op 8 oktober 2026 aan de gemeenteraad. Het rapport wordt gepubliceerd op de webpagina van de rekenkamer van Hilversum.
De rekenkamer
De rekenkamer is een onafhankelijk orgaan, ingesteld door de gemeenteraad op 24 november 2010. Taak van de rekenkamer is erop toe te zien dat het gemeentelijke beleid rechtmatig, doelmatig en doeltreffend is. De rekenkamer bestaat uit vier onafhankelijke leden en wordt ondersteund door een ambtelijk secretaris.
