Bieb op school

13 september 2022
De bibliotheek van Hilversum gaat kinderen helpen die een taalachterstand opliepen in coronatijd. “Het begint allemaal bij het verleiden van kinderen om een boek vast te pakken.” Charlotte en Annelien - leesconsulenten bij de bieb - vertellen ons hoe je dat doet.

“Een boekensushi is bijvoorbeeld heel leuk om te doen in de klas. Dan geven kinderen boeken door als aan een ‘sushitafel’ waar je van een lopende band sushi’s pakt. Als er ‘stop!’ wordt geroepen, dan vertellen ze iets over het boek dat ze op dat moment vasthouden”, vertelt leesconsulent Charlotte Orij.

Waar gaat het eigenlijk over?

“Je vraagt dan bijvoorbeeld: Ziet het boek er mooi of spannend uit? Waar gaat het over? Wat voor plaatjes staan erin? Of je vraagt aan een leerling om in de huid te kruipen van de hoofdpersoon in een boek, bijvoorbeeld Joe van het boek ‘Joe Biljoen’. En dan mogen de andere kinderen hem of haar vragen stellen”, vult collega Annelien Dikkerboom aan. “Zo verleid je de leerlingen hopelijk dan ook om het boek te lezen. En misschien komen ze dan ook naar de bibliotheek om het tweede deel te lezen!” Charlotte: “Het is vooral belangrijk om niet alleen te lezen, maar om er ook over te práten met elkaar in de klas. Door te praten over boeken, komen verhalen pas echt tot leven.”

De kloof wordt groter en groter

“Sommige kinderen spreken thuis een andere taal dan Nederlands. Bij andere kinderen wordt er thuis niet veel voorgelezen. Het leren van een taal begint al op jonge leeftijd. Hebben peuters een kleinere woordenschat als ze naar de basisschool gaan, dan kan de kloof groter en groter worden. Tenminste, dat kan gebeuren als je niet op tijd bijspringt. Daarom kun je ook het beste zo vroeg mogelijk beginnen om die ontwikkeling te stimuleren”, legt Charlotte uit.

Wat zie je en wat zou jij doen?

Annelien: “Bij de peuterspeelzalen krijgen twee pedagogische medewerkers per locatie een training over het belang van voorlezen. De medewerkers leren waarom het belangrijk het is om élke dag voor te lezen en hoe je door vragen peuters actief betrekt. Vragen als: Wat zie je? Wat zou jij doen? Wat vind je daarvan? Zo wordt de hele groep betrokken bij het verhaal en gaan kinderen woorden gebruiken die ze nog niet eerder kenden. Het is ook altijd leuk om met peuters door mooie prentenboeken te bladeren.”

Oh, allemaal nieuwe boeken!

Charlotte: “Tijdens de lockdowns werden de schoolbibliotheken niet altijd even goed bijgehouden. Er is nu geld om – in overleg met de school – de schoolboekencollecties uit te breiden We gaan nu op tien scholen de boekenkast nalopen en aanvullen. Soms zijn boeken simpelweg kapot, of er staan boeken in die niet meer aansluiten bij de belevingswereld van de kinderen. ‘Oh, allemaal nieuwe boeken!’ wordt er dan gezegd. Terwijl dan alleen de oude boeken weg zijn, en de overgebleven boeken overzichtelijker zijn uitgestald. Als je aanbiedt wat kinderen écht leuk vinden, dan gaat het lees-treintje vanzelf lopen.”

Bibliotheek op school

Met de ‘Bibliotheek op school’ slaan basisscholen, bibliotheek en gemeente de handen ineen en komt er dagelijks aandacht voor leesplezier op school én thuis. Het doel: kinderen stimuleren meer te lezen om zo taalachterstanden te verminderen. Het programma duurt twee jaar. In de peuterspeelzalen wordt het landelijke programma ‘BoekStart op de kinderopvang’ gebruikt. In Hilversum werden tien basisscholen en 19 peuterspeelzalen uitgekozen om mee te doen met het programma.

Nationaal Programma Onderwijs

Sommige kinderen liepen tijdens lockdowns in de coronaperiode een onderwijsachterstand op. De Rijksoverheid stelde 8,5 miljard ter beschikking voor het ‘Nationaal Programma Onderwijs’ (NPO-gelden) De gemeente Hilversum koos ervoor om in samenwerking met de scholen en de bibliotheek onze subsidie van 2 miljoen euro deels in te zetten om taalachterstanden in te halen. 14% van de Hilversummers is laaggeletterd. Dat is 2 procent hoger dan het landelijk gemiddelde.
 

2 meisjes bij de boekenkast op school